No hablan de brotes verdes, como la ministra Elena Salgado o el Fondo Monetario Internacional, pero sí empiezan a dar por superado lo que califican, sin duda, como «o ano máis negro» del sector en la comarca. Los constructores de A Mariña sostienen que lo peor ha quedado atrás y advierten una leve mejoría que, tras meses de casi nulo negocio, sabe a esperanza y a futuro. «Eu teño esperanzas, básome no que podo sacar dos promotores e das inmobiliarias. Quedaron contentos despois da Semana Santa, agora polo menos pregunta a xente, se non para segunda vivenda, para primeira», afirma José Saa Saa, delegado de la Asociación Provincial de Empresarios de la Construcción (APEC) en A Mariña Central.
«Estase empezando a mover a cousa, non ten nada que ver co ano pasado, porque a xente xa se da conta de que isto non baixa máis e que xa se pode empezar a comprar», sostiene uno de los promotores consultados. El focense Teodoro Moreda, gerente de la Asociación de Promotores Inmobiliarios de Lugo, cree que a lo largo del 2008 los empresarios del sector «fixeron os deberes» y prefiere hablar de «axustes» que de caída en los precios. «Cada empresa está aplicando a súa estratexia», abunda. Otras fuentes apuntan en la misma dirección. El coste de la vivienda se ha moderado o, cuando menos, se han incorporado «extras, coma nos coches». Si antes el piso valía 150.000 euros, ahora por esta cantidad el cliente se lleva el piso y un trastero o incluso una plaza de garaje.
Otro industrial del ramo distingue entre las edificaciones «corrientes» y las de «pata negra». Las «normales», afirma, «saen algo máis baratas ou con mellores servizos que antes polo mesmo prezo», pero en las de primera línea de playa «apenas se moveron as cifras». Nadie duda, o al menos nadie se atreve a reconocerlo públicamente, que la tendencia de los años 2006 y 2007 tenía que acabar quebrándose, por insostenible. La mayor flexibilidad de «algunhas entidades bancarias» a la hora de facilitar el crédito comienza a dar algo de vida a un sector que pasó de rozar la gloria a sumirse en un abismo de ladrillo e incluso cierto descrédito social.
Recuperar la confianza
Justamente para evitar «o desprestixio» que amenaza la costa lucense y que constructores y promotores achacan a un «exceso de celo» por parte del anterior Gobierno autonómico, exigen a los recién llegados que garanticen la seguridad jurídica para impedir «otro caso Lodeiro». «Que, como Administración, persigas a ilegalidade, vale; pero que persigas a dudosa ilegalidade... Se non o di o xuíz, non podes presumir nada, ten que haber garantía de que os terceiros de boa fe, sexan os compradores ou os promotores, non van ter ningún problema», manifiesta un empresario.
Sin seguridad jurídica, recalca Teodoro Moreda, «todos saímos perxudicados, o cliente, o promotor, os concellos, a Xunta...». Lo ocurrido en Lodeiro está en la mente de todos y hay quien se plantea qué sucederá si los edificios se derriban, como ordena la sentencia ratificada por el Tribunal Supremo: «Os propietarios pedirán indemnización ao Concello, e se este se declara insolvente irán á Xunta, e mentres tanto terán que seguir pagando as hipotecas ao banco, por unha vivenda que xa non terán».
José Saa esquera que la llegada del PP a la Xunta sirva para «axilizar» y acabar «con estes rumores de ilegalidade, sospeitas que van quedando en nada, pero que obrigaron a paralizar licencias e obras, como se en San Cosme de Barreiros, con graves consecuencias para todos». «É un problema que a maioría da xente non coñece -subraya-, porque non sabe o que hai detrais, familias, constructor, promotor... Basta con mirar a xente que había antes traballando no sector e a que hai hoxe, ou preguntar nos restaurantes os menús que servían e os que dan agora». En definitiva, sentencia el representante de los constructores, «fai falla diálogo cos empresarios e hai que dar confianza para que a xente siga comprando e invertindo na Mariña».