Por azares da vida, este 2026 volvín percorrer varios puntos de Sudamérica. Aínda estou a cribar, amodo, todo o intensamente vivido naquel outro lado do mundo, tratando de dar orde a un carrusel de emocións e descubrimentos. Podería contar mil anécdotas da viaxe, pero hoxe prefiro centrar o meu ollar no labor excepcional que realiza un colectivo que decidiu bautizarse cun nome que, de entrada, desafía os mapas: Chile Celta. Desde as nosas latitudes, a combinación destes dous conceptos pode soar, cando menos, chocante. Ninguén sería quen de asociar a xeografía andina coa cosmovisión atlántica se a música non fose o fío invisible que cose ambas as realidades. Malia que para algúns poida parecer unha idea rebuscada, precisamente nese aparente anacronismo radica o seu fascinante interese.
Coñezo a varios membros destacados deste colectivo cultural desde hai anos. Algúns teñen orixe galega —os menos—, mentres que a maioría son entusiastas que reivindican unha cultura que, a priori, semella quedar a unha eternidade das súas coordenadas. Porén, a historia agocha chaves esquecidas. No século XVI, o arquipélago de Chiloé («terra de gaivotas») foi bautizado polos conquistadores como Nova Galicia, con capital en Santiago de Castro. Aquelas illas, abraiantemente parecidas á nosa paisaxe —pola súa brétema, a súa choiva e o seu relevo recortado—, recuperaron co tempo o seu nome orixinal sen traumas, pero foron quen de conservar un vínculo sentimental imperecedoiro da pegada deixada polos mariñeiros galegos.
As xentes do colectivo Chile Celta recollen hoxe esa testemuña cunha xenerosidade impagable. Fan un traballo altruísta, cunha base intelectual ben asentada e unha honestidade que de cando en vez brilla pola súa ausencia noutras entidades máis institucionalizadas. Ao reparar neles, reafirmo a miña teoría: o interceltismo é universal porque é unha cultura de portas abertas. Coma os nosos devanceiros, que levaron o seu bo facer e a súa cultura a tantos recunchos do planeta, este colectivo demostra que a identidade non é unha gaiola xeográfica, senón unha ponte feita de amizade e reivindicación. Parabéns a Chile Celta. E moi longa vida!