OS CADROS DE FRANS HALS

Andabamos por terras holandesas, visitando cidades e museos na compaña guiadora do pintor Colmeiro. A obra de Rembrandt e de Vermmer, nativos do país que visitabamos, ofrecíannos as mostras máis expresivas dos seus pinceis. Batimos tamén con cadros doutro artista da mesma xeneración, do que a penas eu nada sabía: Frans Hals. Movérase nun eido reducido dentro do amplo territorio da pintura: o retrato. Deciase que quizais se debera esto, nun comenzo, a razóns de tipo pecuniario, xa que necesitaba vivir do seu oficio. Na época que lle tocou vivir puxérase de moda entre a nacente burguesía dos Países Baixos, perpetuar os momentos benaventurados da vida. Fixando as súas propias imaxes sobre a tela, o pintor non fixo outra cousa que compracer ós que lle pagaban polos seus encargos. Tratábase de ricos comerciantes, de poderosos funcionarios, de mariños e militares afortunados. Ó parecer todos eles gostaban de pousar, dacordo cos seus recursos, para os pintores do momento. Un bó coñecedor de Franz Hals, amigo de Colmeiro, de apelido Friedlander, contábanos que o novo fora, dentro do xénero xa daquela antigo, o desenvolvemento dunha forma peculiar. Unha forma case exclusiva, engadía, de aquelas latitudes xeográficas e históricas. Viña ser o chamado cadro de corporacións. Síndicos de diferentes gremios, médicos famosos cos seus discípulos, rexentes de obras de beneficencia, oficiais de milicias cidadás, burócratas de tódalas escadas, deixaron así o anónimo para acadar trascendente notoriedade. Gorentábanos escoitar as palabras do experto crítico. Colmeiro e máis eu mantiñámonos en silencio. El seguía a falar, sinalando que á devandita notoriedade, quizais os retratados non aspiraran nunca. Mesmo, porque llo suxerían os rostros satisfeitos, radiantes, que nos inducía a observar. Advertíamos aínda que fora o pincel dalgúns xenios o que os levara cara a zona de inmortalidade dos museos. Dicía inmortalidade e, sen embargo, non quería significar dureza, quietismo. Consideraba, pola contra, que si había un arte vivo, dinámico, era ese. Cada cadro que contemplabamos amosaba unha case insolente dita. Cada pincelada semellaba moverse aínda. Cada coor aglaiaba pola súa frescura. Cada forma mantiña un ritmo vivaz. Problemas técnicos O falangueiro Friedlander interrumpía de súpeto o seu monólogo para que deglutíramos as palabras encarándonos cos lenzos que penduraban diante da nosa ollada. Volvía decontado ó rego do discurso. Ó seu ver, a especialidade dos cadros de corporacións prantexábanlle moitos problemas técnicos ó artista. Problemas sobre todo para agrupar nunha tela a varias persoas sen que o conxunto perdese armonía nen naturalidade. Certamente, a especialidade non a inventou Frans Hals. Pero foi el quen a levou a unha perfeizón tal que, segundo o noso guiador, resultaba difícil de superar. Despois de percorrer as diversas sás do museo, todos tres volvimos a nos situar frente ós cadros de Frans Hals. Escoitando de novo ó sabido especialista, decatábanos das verdades que reflexaba na súa lección. Así o feito de como a ollada inexorable do pintor penetraba nas manifestacións do carácter e nos pulos emocionais con maior profundidade da que a índole do retrato toleraba. Rebasaba os lindeiros propios deste xénero pictórico. Ó cabo, liberouse da necesidade de compracer ás xentes que lle pagaban os encargos. Fíxoo mediante unha desenfreada representación de aspectos humanos. Partindo do modelo sen prexuízos, elevouno á categoría do típico.

---

---

---