FRANCO INAUGURABA pantanos. Viámolo no NODO . Premía un botón e saía un chorro. Nestes tempos mediáticos e acelerados, inauguramos proxectos, anuncios, travesas de ferrocarril (sen ferrocarril), promesas. Inauguramos futuros , poderiamos dicir, arromedando a linguaxe dos mercados financeiros. Tal foi a impresión que me causou o presidente Aznar na televisión o pasado xoves, sinceramente. ¡Cinco mil millóns de euros para os próximos dez anos! Foi o que custou o saneamento das costas de Alaska logo da catástrofe do Exxon Valdez en 1989. Daquela ensaiaron por vez primeira a chamada biotecnoloxía de restauración, que acelera os procesos de degradación de hidrocarburos. ¿Por que non empezar por aí? Cinco mil millóns de euros: autoestradas, ferrocarril de alta velocidade («conectado coas grandes capitais de Europa», foron as súas palabras exactas), corredor astur-cantábrico, turismo cultural, conexións con Portugal, plans para o relanzamento da economía, recuperación das costas... todo o que o presidente Fraga pedía a pasada semana na executiva do Partido Popular en Madrid «por razóns de dignidade», pero desta vez na televisión, «cos deberes feitos». O ministro Piqué anuncia tamén un gran buque anticontaminación para protexer o litoral. Non explica onde se vai construir, nin cando. Tampouco o presidente Aznar pon datas. Anuncia, simplemente, consciente de que algo ha de quedar na memoria (castigada) do electorado. É unha coñecida táctica. Pero os pantanos estaban alí. Viámolos no NODO , igual que o baño de Palomares, e agora son outros tempos. A xente non cre nin o que ve cos seus propios ollos. Esa é a diferencia. Os amigos de Telecinco invitáronnos a tomar as uvas en Muxía, a noite de Fin de Ano, e corenta e oito horas despois enteirámonos de que todo estaba grabado, que as sereas dos barcos non eran tales, senón do día anterior, enlatadas, que se di, e a presentadora (Mercedes Milá) estaba alí, pero os barcos non, ou non exactamente. E non o explicou, fixo trampa. Cando os espectadores cambiaron de cadea para ver cómo ía a festa nas outras televisións, decatáronse de que no resto de España ían pola sexta badalada cando aquí (en Muxía) disque xa estábamos no Ano Novo. Ou por moito, ou por pouco... O mesmo sucedeu cando o atentado contra as Torres Xemelgas. A xente non cría o que estaba vendo. «¿Non será cousa dos ordenadores?». A ficción convértese en realidade e a realidade vívese coma unha ficción. ¿Onde empeza unha cousa e onde remata a outra? Tampouco a miña avoa creu nunca que os homes chegasen realmente á Lúa naquel verán do 69, malia a pegada de Armstrong na superficie do satélite, e mesmo hai quen con máis argumentos e documentación (quén sabe se tamén imaxinada) di que a tal proeza non existíu, senón que foi un invento dos estrategas do Pentágono para lle parar os pes ós soviéticos, e a bandeiriña americana, unha montaxe. Hai libros publicados ó respecto. Debe disculpar, pois, o presidente Aznar que tampouco acreditemos no seu discurso do pasado xoves. Decididamente, nestes pagos esquinados de extramundi, nestas extremaduras da Europa Unida, estamos moi mallados. Non é cuestión de desconfianza, moito menos de modernidade, é un mecanismo psicolóxico de supervivencia. Coma Santo Tomás, cando metamos os dedos, cando toquemos os fondos, cando contemos os cartos, cando vexamos realidades (as infraestructuras mil veces prometidas), cando teñamos as praias limpas, esplendorosas outra vez, de verdade, non convertidas en lasañas de area (chapapote, area, chapapote), entón creremos. E incluso aplaudiremos. Mentres tanto, botamos contas, polo aquel dos atrasos.