UNHA E outra vez, as persoas teimamos en construír muros contra nós mesmas. A maior parte son muros invisibles, non perceptibles para a vista, pero agachan e separan tanto ou máis que os muros físicos. Hai anos, o director Alan Parker recreou nunha película xenial o álbum musical de Pink Floid, The wall , sublevándose, a través da súa arte, contra o muro da incomprensión, da intolerancia e da educación intransixente. Noutras ocasións, son muros físicos, reais e ben tanxibles, os que se erixen, co seu cemento, o seu tixolo desolador e os seus arames, nos lugares máis sorprendentes do planeta. Por exemplo, desde 1961, o muro de Berlín, cos seus 166 quilómetros de lonxitude e os seus 4 metros de altura, dividiu a espléndida cidade alemana durante 28 anos. E, con todo, o símbolo da guerra fría foi atravesado clandestinamente por 5.000 persoas aínda que outras 100 deixaron nel a súa vida. A súa caída, en 1989, converteuse nun emblema dos cambios políticos do noso tempo. Por exemplo, no Sáhara Occidental, os marroquís decidiron construír un muro que puxese freo aos avances militares dos saharauís. Hoxe, 2.500 quilómetros de muros, construídos con tecnoloxía americana e israelí, tensan os seus arames, pedras, minas, e radares, e separan o Sáhara de norte a sur, dividindo fantasmagoricamente un país invadido. Agora, o Tribunal da Haia acaba de declarar ilegal o muro que Ariel Sharon, está a construír en Cisxordania coa escusa de impedir os atentados suicidas palestinos. O Goberno de Israel, formado polos descendentes dos xudeos que durante o nazismo sentiron sobre as súas carnes a sombra daquel inmenso muro do gueto de Varsovia, xa anunciou que non acatará a sentencia. Cando estea rematado, o muro terá 700 quilómetros de lonxitude e custará dous mil millóns de dólares. Pero por enriba de calquera cifra, agáchase unha inmensa traxedia humana que o bispo sudafricano Desmond Tutu, Premio Nobel da Paz, xa comparou coa Sudáfrica do aparheid. O magnífico poeta palestino Mahmud Darwix, numerosas veces encarcerado por escribir poesía, a quen o exército israelí lle destruíu a biblioteca durante o cerco de Ramala, di nun poema: «Se vises o rostro da túa víctima, pensaríalo, lembrarías a túa nai na cámara de gas, liberaríaste da razón do fusil e cambiarías de idea: ¡así se recupera a identidade!».