O nivel educativo da poboación adulta deste país mellorou moito nos últimos anos. É destacable o aumento do número de persoas que estudan na universidade. Por diferentes razóns, como sinalaba este xornal hai uns días: ao quedarse en paro e iniciar ou retomar a propia formación; tamén desde o mercado laboral, como perfeccionamento ou consecución dun título, que agora se considera esencial.
En titulados universitarios estamos por riba da media europea. Sen embargo, aínda que tamén medra a porcentaxe de adultos que cursan estudos de secundaria, debería facelo en moita maior proporción. Primeiro, pola alta taxa de abandono escolar (30 %) sen obter o título de educación secundaria obrigatoria (ESO), ou mesmo postobrigatoria (bacharelato ou formación profesional). Segundo, pola grande carencia de titulados medios, en relación con Europa e coa demanda do mercado laboral.
Xa que logo, hai unha excesiva diferenza entre a poboación que ten estudos superiores e a que non rematou a educación básica. Esta brecha complica a planificación educativa e ten consecuencias negativas no mercado laboral. Por unha banda, a máis alta sobrecualificación ou subemprego do noso contorno, en especial para os titulados superiores, pois a metade deles traballa en postos para os que non se precisan eses estudos, percibindo tamén un salario inferior. Chama a atención que cada día un maior número de universitarios, rematada a súa carreira, cursen ciclos formativos de FP para conseguir emprego. Ou ben, que emigren a outros países europeos, onde a oferta de traballo é maior e máis gratificante.
Por outra, a carencia de técnicos en FP, especialmente de grao medio. O Ministerio de Educación chegou a cifrala recentemente en 200.000 persoas. Nos principais países europeos ocorre o contrario. Algúns, ademais, contan cun sistema de formación vocacional dual, que naceu en Alemaña hai 50 anos. O alumno compaxina estudo e traballo, sendo compartida a responsabilidade formativa e de financiamento entre a escola de FP, a empresa e mesmo a Administración local. Aínda que non está exento de problemas, é o mellor sistema para facilitar a transición entre o ámbito educativo e o laboral.
España debe implantar este sistema. O prestixio da FP é cada día maior, aínda que só un 30 % dos alumnos a elixen en primeira opción. Falta conseguir unha efectiva coordinación entre as Administracións educativa e laboral e o ámbito empresarial. O obxectivo, estudar e traballar, non só para unha boa inserción laboral, senón tamén para continuar aprendendo ao longo de toda a vida.