Doíase Jean Valsh (The Nation, do día 9) polo triunfo de Trump pero quería rematar cunha nota optimista, se ben non ocultaba que, aínda que o país podería sobrevivir, cambiaría radicalmente. Temía pola independencia dos tres poderes clásicos, porque se manteña o que a sociedade rexeita: austeridade, recortes fiscais para os ricos, non ao aborto e ao matrimonio gai, dificultades para acceder ao ensino superior, a sorte do Medicare e da Seguridade Social... «Tivemos a oportunidade -concluía- de acabar con todo iso, e non fomos capaces. O noso país, e as súas institucións, non son tan saudables como os optimistas entre nós pensan».
O feito é que gañou as eleccións con suxestións e propostas que tiñan que poñer medo aos seus propios electores, aínda engaiolándoos coas súas promesas de pleno emprego. Estes non podían ignorar que ía favorecer aos máis ricos e amolar aos máis pobres, por máis que clamase contra a casta política. Nin que se propoñía acabar coas tímidas medidas socias de Obama. Pero votárono a el.
As razóns desa votación poden ser moitas: noxo da clase traballadora polo que representa Hillary e o establishment, voto rural e conservador, misoxinia, machismo ou miopía para ver as desigualdades que se van incrementar... e pode que algunha máis. Sen esquecer as dificultades da sociedade americana para comprender a política exterior. Trump non vai significar máis liberdades nin menos pobreza; con el irán a máis as desigualdades e faranos recuar en cuestións de medio ambiente. Europa non estará nas súas preocupacións e pode orixinar mimetismos con efectos dominó. ¿Volverase con el o mundo máis incerto, máis esvaradío e máis perigoso do que xa é?. Confiemos, con Machado, en que non será verdade nada do que pensamos.