Apolítica, que é a arte da harmonización de persoas e intereses nun determinado contexto social, fundaméntase na razón. Ou debería fundamentarse na razón. A razón é o que permite ao ser humano construir e interpretar a realidade, mesmo para transformala, cuestión tan importante como comprendela.
A razón identifica intereses, establece lindes, marca prioridades, calcula a dimensión dos problemas. Dende a razón pactamos as regras de xogo, que en termos políticos son as regras da convivencia. Mais hai un segundo factor que condiciona a nosa vida (as nosas maneiras de entender a vida): os sentimentos.
Razón e sentimentos, ou emocións, son os dous elementos básicos sobre os que abanea o comportamento das persoas, a realidade social e, xa que logo, a realidade política.
A razón hai que avivala, afortalala, incluso aguilloala chegado o caso. Os sentimentos hai que xestionalos con tino, con moito sentidiño dirían os nosos clásicos, con intelixencia e xenerosidade, se queremos comprender a posición dos outros.
No caso que nos ocupa (e preocupa) aplicar a razón política e, complementariamente, xestionar os sentimentos é fundamental para sair do buraco no que nos atopamos.
A reflexión que propoño parece obvia, mais os acontecementos veñen demostrar que se cadra non é tan doado concretala, ou non temos capital humano para poder facelo (liderazgo político), non sei se tampouco ideas.
Durante demasiado tempo deixamos medrar o cancro dos desencontros (que non se resolve aplicando o principio da forza, nin aplicando de xeito matemático a lexislación vixente, entre outras cousas porque a lexislación vixente pode cambiarse); deixamos medrar o cancro dos desencontros, digo, e a cada día que pasa a realidade móvese coma unha bola de neve rolando montaña abaixo, cada vez mais grande e mais pesada. Outros prefiren a imaxe do suflé, que igual que sube baixa. Trabúcanse. A imaxe é a da bola de neve.
O que empezou sendo unha folerpa cativa está a piques de desatar a avalancha. Interesoume moito a entrevista que onte publicaba este xornal co músico, profesor e artista audiovisual británico David Toop. A preguntas de Xesús Fraga o entrevistado reivindica a arte de escoitar. Aparentemente fala de escoitar música, mais en realidade está a referirse a algo máis profundo: escoitar os demais, escoitar as voces dos outros, os argumento e as razóns dos outros, tamén os sentimentos dos outros, para construir a realidade, mesmo para transformala.
¿Unha inxenuidade? Temos unha tendencia grave a colocar o discurso sen escoitar aos que non están na propia parroquia, xa non digamos se os seus argumentos non cadran exactamente cos nosos.
Non sei o que vai pasar mañá, ou pasado mañá. As posición están moi encirradas. Mais en calquera caso, alguén ten que pararse a escoitar, que non significa necesariamente ceder. Simplemente escoitar.
Cada día que pasa a realidade móvese coma unha bola de neve rolando montaña abaixo, cada vez mais grande e mais pesada