Teño esa anotación nun dos meus cadernos. Anna Freeman, divorciada de Max Wulf, naceu un 10 de novembro do ano 1922. Hoxe fanse cen anos. Hoxe, precisamente. Acariño o libro. A autora: Doris Lessing. Quizá O caderno dourado sexa unha das grandes novelas da historia da literatura. Ignoro se nesta época é prescritiva para o alumnado de Humanidades. Ignoro, tamén, se as Humanidades teñen espazo en medio do presente. Algúns len libros pensando que están a ler literatura. Pero é outra cousa. Mesmo se recomendan textos politicamente correctos (ecoloxistas, feministas e inclusivos) que non teñen nada que ver coa arte. Non importa. As feministas están, golpe a golpe, batallando: con lei trans, sen lei trans, esfollando unha margarita inacabable. Quizá non len a Doris Lessing. Quizá nin sequera saiban quen é Anna Freeman, nin que hoxe fai cen anos. Eu acordeime dela e regresei á novela. Aos seus cadernos. O caderno negro para a súa vida literaria. O amarelo redactado mentres observa o seu interior, emotivo e fluvial. O caderno vermello falando de política. E o azul para os acontecementos de cada día. Con eses catro cadernos confeccionou O caderno dourado. En primeiro de feminismo debían estudar esta obra mestra. Hoxe máis ca nunca. «Se cadra o que a ti non che gusta é que sei o que quero, que sempre estiven disposta a experimentar, que nunca trato de enganarme a min mesma contándome que o mediocre é mellor do que é, e que sei cando dicir non». As feministas quizá deban regresar a Doris Lessing e esquecer a dinamita, muller contra muller, destes malos tempos. A mediocridade, por desgraza, é o asfalto dos nosos días. Anna Freeman non deixou de gritalo.