Dúas persoas charlan na terraza dun bar cando soa un teléfono. Responde unha delas, que se separa de súpeto para falar mentres o seu interlocutor queda coa palabra na boca. Ao rematar, volve sentar e cando reinicia a conversa sóalle ao compañeiro o aviso de WhatsApp. Ponse a atendelo e, cando finaliza, pregunta: «Estabas a dicir algo? Por certo, mira as fotos do cumpre do meu fillo». Ao final resulta imposible falar e escoitar con acougo e hai que someterse á ditadura das tecnoloxías, nun proceso de hipercomunicación, a maior parte das veces intranscendente e fría, centrada na inmediatez e na repetición constante de mensaxes estandarizados.
É tal a obsesión que o aparello ten prioridade absoluta e ás veces estraña que non soe, o que produce ansiedade ao dono, quen acaba por miralo detidamente coa esperanza de que mentres tanto se reciba unha chamada ou mensaxe. Cada vez é máis frecuente atopar en lugares públicos a persoas solitarias, agarradas á máquina e absortas ata o punto de correr o risco de tropezar ou de seren atropeladas.
Sacrifícase a conversa pola conexión, prescindindo da proximidade e da empatía, esquecendo a necesidade de contacto físico e de intercambio de sentimentos cara a cara, mirando aos ollos. Xa non se sabe escoitar nin, o que é peor, expresarse correctamente a nivel oral. Vocalízase mal, córtanse palabras, elévase o ton da voz e empréganse expresións impersoais e alleas.
O problema vén da base, da familia, na que se adquiren as futuras pautas de comportamento. E hoxe no fogar non hai comunicación, non se fala nin se escoita, pois cada un dos membros anda ao seu, sen preocuparse do que pensen ou sintan os demais. Mentres o pai mira a televisión a nai navega con outro aparello e os novos están absortos nos videoxogos. Preocupa máis a vida e milagres dos persoeiros famosos que as inquedanzas e intereses dos fillos. Non se están a aproveitar os posibles momentos de unión familiar para falar e escoitar con acougo, para inculcar valores e hábitos, é dicir, para levar a cabo a imprescindible educación familiar.
O primeiro pau que levou a comunicación na casa foi a instalación da televisión na cociña ou na sala de estar. O definitivo foron o resto das tecnoloxías, que xa se teñen convertido nos auténticos educadores, substituíndo os pais, nun proceso de irresponsabilidade educativa cada día máis preocupante. A solución non é difícil. Tecnoloxías si, porque hoxe son imprescindibles, pero con control moi rigoroso desde os primeiros anos do neno, dosificándoas segundo a madurez e prescindindo radicalmente delas cando toca unha conversa tranquila e educativa.