Sabías que debaixo das Fontaíñas, nun salgueiro que se erguía ao lado do rego que separaba as brañas das leiras, unha parella de pegas construíra o seu niño. Un domingo cando regresabas só de Abanqueiro logo de asistir á misa decidiches ir velo. Pasaches polo Agriño e atravesaches os brañais por un camiño de pés con pequenos pasais de pedra. Gateaches á árbore ata situarte nunha pola que che permitía ver as crías deses paxaros de plumas brillantes. De súpeto esgazouse a rama que che sostiña e caíches de costas. Deitado entre a herba viches por vez primeira a morte. Estabas asustado e atordado cando recobraches o coñecemento. Camiñaches ata a casa logo de pasar pola fonte dos Fríos e cruzar polo piñeiral das Bouciñas. Aínda estabas mareado cando falaches coa túa nai. Mentícheslle. Nada dixeches da caída e marchaches para a cama. Durmiches horas e horas...
Soñaches con noites escuras poboadas de morcegos chuchasangues, con frondosos piñeirais de altas árbores que Bento e ti gabeabades. Tiña Bento case na man o niño do vichelocregos cando escoitaches un estalido seco. E logo xa o viches tombado entre as xestas mentres os fermosos ouriolos cantaban ao redor das crías, que piaban de fame dentro daquela filigrana que seguía colgada na punta da pola enriba do corpo tendido de Bento.
Espertaches, pero axiña volviches entrar nun fondo soño. Viñas de moi lonxe, pero non sabías de onde nin onde estabas. Ao chegar á vella aldea pareceuche un territorio descoñecido. Chovía constantemente. Cando espertaches de novo na branca mañá, estabas suoroso e pálido, tal e coma se estiveses envolto no sudario dun morto vivo...
As vacas da nosa nenez volven pastar na agra dos Fríos. Soñas cos ollos abertos. O vento arrola suavemente a alta herba que comen, ao mesmo tempo que o mar lambe delicadamente a area da praia da Agañán, alí onde descansaban varados os restos dos barcos que nós sempre pensabamos levar algún día até un porto seguro.
Voan paxaros cara aos olmos, ameneiros, freixos e salgueiros dos Laguchos. Pasan e nas súas ás, coma avións, transportan mundos, e cando aterran nas polas caen as follas coma bolboretas mortas sobre as brañas, onde nós penetrabamos na busca de niños de aves descoñecidas. Cando regresabamos traïamos os pantalóns e zapatos enlamados. Había auga abundante naqueles humidais salpicados de espadañais, onde habitaban ras, lagartas de pel azul e amarela e culebras de cristal. Aínda que algunhas veces nos descalzabamos e levabamos os tenis atados e colgados ao pescozo, sempre nos mollabamos ata os xeonllos. Aquelas paraxes só as visitabamos na primavera, cando as vacas e as ovellas saían das cortes do inverno, época na que poñiamos as botas de goma para camiñar sobre as cunchas de berberechos pola ribeira, debaixo do serradoiro dos Figueira.
Continuabas soñando. Soñabas que outra vez volvías á aldea despois dunha longa ausencia. Topaches un silencio que cortaba as orellas e un rouco vento que sopraba furioso entre as casas e as froiteiras. Non habían xente. Parecía coma se todos morresen. E despois viches estorniños sen ás voando en círculos sobre as viñas de Lara e a capela de San Martiño. E foi cando escoitaches a voz de túa nai, que te chamaba: aquel espertar foi coma un amencer á vida. Erguícheste. Mandouche logo ir buscar auga á fonte dos Fríos. Cerca do manancial seguían pastando as vacas. Visitaches o escenario do día anterior. A pola esgazada estaba tirada enriba da herba. Sobre o salgueiro gruñían as pegas dando voltas ao redor do niño. A túa figura debuxada na herba lembrábache a forma da túa primeira morte.