É martes de entroido e non se ven choqueiros por ningures. Estamos a punto de completar un curso de temor, de vivir atemorizados por un bicho que, seica, todos os que andan espallados polo mundo collerían nunha lata de Coca-Cola, talvez a bebida máis estendida polo planeta, aínda que nós, non é certo compañeiros?, gustamos máis do viño. É martes de carnaval, pero non hai festa, nin filloas, nin orellas, nin disfraces. É case festivo e estás laborando na viña e andas pensando que se «van acabando as aldeas. Unha data coma hoxe e non se escoita nin se ven os nenos chiando, xogando fóra das casas, pero tampouco viches adultos polas rúas». Calculas que dentro de corenta anos, só quedarán ruínas, e por aquí camparán libremente os raposos e os xabarís... A non ser que o mundo cambie de rumbo, cousa que non cres vaia acontecer.
Sabedes vellos colegas? Algunhas persoas pregúntanme para que coido as viñas? Dinme que dan moito traballo e gasto e que o viño agora ninguén o quere. Estou de acordo, pero a viña é algo máis que iso. Ten vida. Algunhas cepas poden pasar de cen anos, talvez son da época dos avós. Ademais, gústame comer as uvas, aínda que quen máis goza tomándoas son a miña dona e a súa nai. Do viño encárgase o sobriño que as sulfata, pero sempre me acordo da vendima, de calcar as uvas, de prensar o bagullo, de correr o viño e do tempo de facer a caña. Aquí, no lugar de Lara as vides son produtivas. O ano pasado, a pesar da peste e das tormentas, a produción resultou bastante boa, tanto de tintas como de brancas.
Digo ademais que invisto cartos nas tres parras. Fai catro anos aramei e púxenlle postes e viguetas novas a unha delas e neste cambieille o arame a outra. Tamén case todos os anos planto cepas novas e bacelos para compensar as que secaron. A renovación sempre a fago con tintas de diferentes clases. E todos estes traballos, ademais dos paxaros que me visitan, vounos anotando, mellor garabateando cun lapis no diario con que me cito todas as noites, coma se fose unha amante clandestina, desde que me xubilei.
E dándolle voltas a estas cousas recordaches que fai anos por estas datas, ademais das filloas e orellas, as vosas nais preparaban uns cocidos que levaban grelos, patacas, as patas, as orellas e o fociño do porco, un cocido de moito carallo! E mentres repasabas no arquivo da túa pantalla mental as fotos daqueles días, atopaches imaxes da matanza do cocho. Nós, que ás veces nos considerabamos valentes, cando chegaba o día no que sacrificaban un animal ao que levabamos ás landras e á praia para que mollase os pés en auga salgada, fuxiamos para a horta e tapabamos os ouvidos para non escoitar os berros do noso quiño. Baixabamos para o escenario da súa morte, onde o chamuscabamos con palla, non con butano como se fixo anos máis tarde. Logo lavábase con auga quente e colgábase dunha viga para que o matarife o abrise e empezase a baleiralo. O despezamento viña pola tardiña.
Sabedes compañeiros por que me veu isto ao banco da memoria? Pois porque a festa das festas, a máis celebrada na aldea, era a da matanza, na que participaban case todos os veciños. Era a máis importante. No segundo lugar estaba a da noite dos rexóns.
E mentres estabas entre as parras, lembrácheste dun home suízo que tamén coidaba viñas. Chamábase Maurice Chappaz (Lausana, 1916-Martiny, 2009). Era dunha familia de avogados e notarios, pero abandonou a súa profesión para envorcarse na xestión dos viñedos que un tío seu posuía na val de Valais. A este home, tamén escritor e esquiador de alta montaña, cando lle preguntaron que se levaría consigo se tivera que irse vivir a unha illa, respondeu que, «contentaríame con ese único verso inesgotable: «Alabado seas, Nadie», verso escollido do libro La rosa de Paul Celan (1963).