«Vexo no meu soño á nosa nai sentada na súa cadeira baixando pola corrente dun río sen nome»
17 oct 2021 . Actualizado a las 05:00 h.Despois dos moitos anos pasados dende a súa morte, aínda agora, meus queridos irmáns, soño que vexo no meu soño á nosa nai sentada na súa cadeira baixando pola corrente dun río sen nome. Leva con ela as eixadas coas que iamos apañar batume por enriba dos montes de Sandrenzo. Cando de regreso para a casa chegabamos á Cova da Silva, ás vacas, que xa levaban horas turrando polos carros ateigados de valume, saíanlles branca escuma polas bocas. Semellaban cansas e tamén tristes. A tristura pesáballes moito máis cós seus xugos. A escuma era a da sede e a da fame.
Nese soño tamén recordaba a nosa afección ás gheadas. E preguntábame desde cando pronunciabamos gheadas? Desde que os nosos devanceiros vivían nas cavernas? Non na de Platón, senón centos de anos antes, cando aínda non se idearan e materializaran os machados de ferro cos que os nosos pais arrincarían as achas dos cachopos que había nas toxeiras? E de repente pensaba no arrastrado do noso seseo, no sinuoso e sonoro seseo da nosa fala, ese que asubía dende o fondo dos tempos nos que as cobras empezaron a serpear polas areas dos primeiros desertos do noso planeta.
Na seguinte páxina do soño, miraba para as mans gastadas da nosa querida vella. Calquera de nós podía ler nas súas longas liñas os reflexos dos antigos crepúsculos que a avoa Estrella tiña contemplado desde Reboredo descendendo sobre a praia da Areabasta e a punta de Neixón. E logo vía os dedos gordos e duros do avó Benigno, fortalecidos no seu trato diario coas astas das legoñas coas que cavaba os campos d'O Espiño e O Canto. Herdei esas liñas longas e fondas e tamén eses dedos firmes e retortos coma os camiños que percorriamos de nenos cando iamos carretar auga atravesando as cortiñas das Bouciñas.
Lembrade, irmáns meus, que temiamos o teixugo. Temiámolo porque sabiamos que irrompía no medio da noite para comer os chícharos que a nosa nai sementara na leira da Boqueiriña. Por aqueles tempos, nós non soñabamos cos xardíns da torre de Goiáns ou cos do pazo de Sandrenzo de Abaixo, nin cos da casona dos Ricoy en Abanqueiro, pero moito menos cos do pazo de Oca ou cos de Kensington Park, que nin sabiamos que existían. Non. Nos soñabamos co ceboliño, os tomates e leitugas que tiñamos plantados na hortiña dos Fríos, lindando coas brañas de Miñortos. Aquelas brañas que só dispuñan de dúas horas de rega e sempre ás sete da mañá. Entón, recordades?, a nosa vella erguíase e, na compaña da súa filla maior, ía botar a auga á braña. Isto ocorría sempre así, sempre e cando o noso pai estivera no barco comprando peixe no mar do Cabo Home.
Nunca esquezades as restras das cebolas que colgabamos no faiado do cuberto. Nin do ceboliño atado en periquitos de palla feitos ao mesmo estilo co que as nosas nais peiteaban nosas irmás máis pequenas. Tampouco deixedes de lembrar a imaxe das nosas avoas e nais calcetando xerseis e calcetíns de la coas longas agullas, e mesmo cando xa padecían presbicia e cataratas. Sentadas arredor da lareira, baixo a pobre luz do lume ou do candil de carburo nas inmensas noites de inverno, cos iris completamente machacados, elas enfiaban as agullas curtas (aquelas que semellaban imposibles de atravesar para os máis poderosos) para zurcirnos os pantalóns, calzóns e calcetíns, furados nas puntas das dedas dos pés. Miña nai!, xa estou camiñando cara a ti. Pero aínda estamos aprendendo a amar, a amarte.