Entroido 2024

CULTURA

Escena do Entroido de Santiago de Arriba, en Chantada, Lugo, nunha imaxe tomada no 2020.
Escena do Entroido de Santiago de Arriba, en Chantada, Lugo, nunha imaxe tomada no 2020. Roi Fernández

30 ene 2024 . Actualizado a las 05:00 h.

Unha vez rematado o ciclo do Nadal, en Galicia comeza a efervescencia do entroido. Quizais o tempo máis importante do calendario das nosas tradicións e o máis rico, asentado e popular. Non creo que haxa no mundo un lugar coa riqueza plástica e etnográfica que ten o entroido galego, e isto é un feito moi destacable. Das catro provincias galegas sobresae en celebracións e variedade a de Ourense, onde hai entroidos coas súas respectivas peculiaridades ao longo e ancho da súa xeografía.

Facendo un repaso rápido dalgúns, destacan na provincia da Coruña as máscaras e vixigueiros de Samede (Paderne), os madamitos e ghuardineros de Cerqueda (Malpica), os choqueiros da Torre na Coruña e os xenerais da Ulla que abarcan un territorio que comprende varios concellos como Compostela, Touro, Boqueixón, Teo e Padrón, xunto con (en Pontevedra) Vila de Cruces, Vedra, A Estrada e Silleda. Nesta última provincia temos con estes, as madamas e os galáns de San Adrián e Santa Cristina de Cobres (Vilaboa) e tamén en Meira (Moaña); os cacharelos de Lalín, o merdeiro de Vigo ou os choqueiros de Poio. Na provincia de Lugo está o Entroido Ribeirao en Santiago de Arriba (Chantada), o vello dos cornos en Vila de Cruces ou o oso de Salcedo (A Pobra do Brollón).

Xa na provincia de Ourense están os felos en Maceda, Esgos e Boborás; os peliqueiros e a morena de Laza; os labardeiros e señoritas de Toén; os troteiros de Bande; a pita de Eiroás (Ourense); os follateiros de Lobios; os cigarróns de Verín; o irrio de Castro Caldelas e A Teixeira; as pantallas de Xinzo; o chocalleiro de Vilardevós; os vergalleiros de Sarreaus; os mecos da Merca; os zarramoncalleiros e as mázcaras da Xironda (ambos de Cualedro); os boteiros de Viana do Bolo; as gárgolas de Celanova; os fargalleiros da Rúa; os anexos de Parada de Sil; os galos de San Pedro da Mezquita (A Merca); os vellaróns de Castrelo de Cima (Riós), ou o demo negro do fumeiro de Calvelo (Maceda), entre outros. Cada un destes entroidos ten a súa propia idiosincrasia, marcada especialmente polas máscaras e as vestimentas.

O entroido galego é único, e por iso este ano foi declarado ben de interese cultural na categoría de patrimonio inmaterial. Un gran recoñecemento que xa tardaba.