La miel del abuelo que nunca tuvo nietos

Rocío García Martínez
rocío garcía A ESTRADA / LA VOZ

DEZA

Miguel Souto

El estradense José Manuel Martínez vive para sus abejas, que le regalan 1.400 kilos de oro dulce al año

06 nov 2025 . Actualizado a las 05:00 h.

Mel do Abuelo do Carroucheiro. Así de enxebre suena la marca de miel con la que José Manuel Martínez Paz (A Estrada, 1973) ha sembrado adición al oro dulce que sale de sus colmenas.

 José Manuel, que ni tiene hijos ni nietos, es abuelo desde su infancia. «Tería uns doce anos cando unha mestra me puxo o alcume. Eu bo estudante non era. Ía ao colexio de Figueiroa e vivía na mesma parroquia na que está a escola, pero moitas veces chegaba tarde. Unha profesora que era un pouco atravesada dicíame que parecía un ‘abuelo’, porque non espabilaba e ao final quedoume o alcume. A verdade é que daquela case botaba máis tempo no corredor ou nas titorías ca na clase», confiesa recordando sus tiempos de estudiante inquieto.

«Foi un alcume que nunca me molestou. Agora o 99% da xente que me coñece chámame ‘abuelo’, pero eu xa fun ‘abuelo’ con 12 anos», cuenta riendo. «Ás veces vou por aí axudarlle a outros coas colmeas e cando apuntan o meu móbil poñen ‘Abuelo velutinas’ o ‘Abuelo abellas’», explica sin rastro de rencor.

Con este contexto, cuando se decidió a comercializar su miel, el estradense no dudó ni un segundo qué nombre ponerle. «Tíñao fácil: Mel do Abuelo. O que pasa é que no rexistro nacional de marcas, vin que xa había outra similar. Entonces decidín engadirlle ao nome ‘do Carroucheiro’, que é o nome da finca que hai na parte de abaixo da casa de miña nai, na zona onde empezamos coas colmenas», explica el apicultor.

José Manuel ha crecido explorando el mundo de las abejas. Cuando él tenía cinco años, su padre, José Martínez, llevó a casa las primeras colmenas. «Eu daquela pouco facía, pero gustábame chafullar nelas. Mastigaba cera ás agachadas crendo que era mel. Cheiraba ben e daquela valía todo», cuenta riendo.

El estradense perdió de vista la apicultura un tiempo pero, al divorciarse, regresó a ella por la puerta grande. «Empecei traendo unha colmea e agora mesmo teño 187», cuenta. Las tiene repartidas entre su parroquia de Figueiroa de Arriba, Vixín (San Xiao de Vea), Vilancosta (Berres) y Escuadro, en el vecino municipio de Silleda.

La producción es muy irregular. «Nun ano bo igual se pode chegar aos 5.000 quilos. Este ano foi tirando a malo e saquei 1.400», explica el apicultor. «Houbo un ano que, con 28 colmenas, saquei 1.700 quilos de mel. Houbera moita seca desde xaneiro e as abellas apañaran moito eucalipto. Pero nunca volvín a esas cifras, nin agora con 180 colmenas», cuenta.

«O que eu fago é un mel multifloral. Segundo a zona e o ano, o mel ten máis dunhas flores ou doutras: de castiñeiro, eucalipto, silvas, brezo...», comenta el apicultor. Según explica, las diferencias de sabor en la miel son notables según las flores con las que sea fabricada y el porcentaje que lleve de unas o de otras. «O mel de castiñeiro é máis bravo e o de eucalipto máis doce. O mel que saco en Escuadro adoita ser mái suave por levar xesta, trevo, eucalipto e brezo, que alí florece ata xullo. E o de Figueiroa ou Berres normalmente é máis bravo porque leva máis castiñeiro. O ano pasado, segundo as analíticas, o mel de Figueiroa tiña un 78% de castiñeiro», cuenta el apicultor.

José Manuel Martínez, que es carpintero de profesión, le dedica el 50% de su tiempo a las abejas.

Un vicio saludable

«Na carpintería empecei a traballar con 15 anos. Estiven en Muebles Torrado, en Corral y Couto, en Coyva, en Hermanos Iglesias, en Cartec e na Carpintería de Moreira, na que xa levo dez anos. Na fábrica teño xornada continuada de 7 a 3 e as tardes e os días libres son para as abellas. Isto é un vicio. É como comer pipas. Non das parado», asegura. «Na época da velutina hai máis traballo, pero hai tarefas que facer todo o ano. Este domingo, por exemplo, estiven supervisando os cinco colmenares que teño. Cando me din conta xa era de noite», confiesa.