Gertrudis Gómez de Avellaneda foi unha escritora de renome internacional nas letras hispánicas, pero en 1853, en pleno apoxeo da súa sona, a Real Academia Española non a considerou merecente dunha cadeira. Era a primeira muller proposta desde a súa creación e supuxo un reto que se resolveu cunha trampa, pois «a Academia honraríase de contala entre os seus membros se non o impedise o que acaba de acordarse como medida xeral, fundada en consideracións das que non se puido prescindir, mais que de ningunha maneira aluden á referida señora, nin como dama nin como escritora». Un non, sen máis argumentos, que tamén recibiu en 1890 Emilia Pardo Bazán, que se autopropuxo con grande escándalo: «Ser académica! Para que? É coma se se empeñase en ser garda civil ou da policía secreta!», escribira Leopoldo Alas, Clarín. Os egrexios académicos consideraban incompatible ser muller, escribir e ter o recoñecemento público dos seus colegas. Foi rexeitada tres veces co mesmo artigo inventado para Avellaneda. Tamén foi rexeitada a entrada de Concepción Arenal na de Ciencias Morales e Políticas, que xa é dicir. Non fora ambición dela, pero atribúeselle o aserto de que a muller española só podía ser estanqueira, raíña ou prostituta. O machismo na RAG non lle andou á zaga. Cando Francisca Herrera Garrido, autora da primeira novela en galego, Néveda, foi proposta en 1945 como a primeira muller académica, ningún dos seus colegas quixo facerlle o discurso de resposta até cinco anos despois, na persoa de Antonio Couceiro.
Pouco mudaron as cousas porque, no total das reais academias, a porcentaxe de mulleres non chega ao 11 % a día de hoxe, incumprindo, flagrantemente, a Lei de Igualdade. Daquela, a figura da pianista coruñesa Mercedes Goicoa, primeira muller en ocupar a presidencia dunha delas, a Galega de Belas Artes, en 2004, é unha excepción e un exemplo a seguir. Os informes oficiais alertan de que non se acadará a paridade até 2036 se non se toman medidas para corrixir esta anomalía. Haberá que reclamar castigos exemplares porque, polas boas, non semella que isto teña reparación. A homenaxe que lle tributa o Consello da Cultura Galega a esta muller precursora é de xustiza e chama a atención sobre unha discriminación que ten que rematar. Entre outras razóns porque elas son a grande maioría do alumnado universitario pero absoluta minoría entre o profesorado docente ou investigador, gañando entre o 10 e o 20 % menos, ou porque de 50 universidades públicas só catro teñen reitoras. Se cadra, vén a conto lembrar que non foi até 1979 que unha muller, Carmen Conde, entrou na Real Academia Española. Sorprendida pola falla de lavabos para señoras, dixo: «Foi o engreimento varonil dos académicos o que impediu que houbese mulleres na Academia; debían pensar coma Schopenhauer, que somos animais de cabelos longos e ideas curtas!».