Literatura grande para lectores cativos

Xesús Fraga
xesús fraga REDACCIÓN / LA VOZ

CULTURA

Arquivo da familia de María Victoria Moreno

A homenaxe a María Victoria Moreno co Día das Letras recoñece o papel da creación para os públicos máis mozos

13 may 2018 . Actualizado a las 05:00 h.

O Día das Letras Galegas festexa unha lingua común a través dunha obra individual, unhas ocasións máis centrada na poesía, outras na narrativa, por veces o teatro ou a historia. Neste 2018, nos libros de María Victoria Moreno, recoñécese a literatura infantil e xuvenil, un eido no que o galego deu e dá abondosas mostras de boa saúde, pero que aínda non accedera a esa posición de honra que supón a celebración do 17 de maio.

As últimas dúas escollas xa foran de autores nos que as creacións para un lectorado mozo, malia non ser o piar das súas traxectorias, si merecera unha dedicación notable. Tanto Carlos Casares como Manuel María sentiron a necesidade pioneira de fornecer ás novas xeracións lectoras en galego de materiais axeitados a cada treito de idade, sen que menos anos representasen unha esixencia menor como autores: lectores cativos, si, pero literatura grande en atractivo e calidade.

Esta mesma teima presidiu a carreira literaria de María Victoria Moreno, xa dende a súa estrea en 1973 con Mar adiante, elocuentemente subtitulado Historias de nenos pra nenos. Eran os tempos nos que se namorara do galego -esa «historia de amor» coa lingua que agora se converte nun dos lemas desta celebración- e se comprometera coa súa dignificación e difusión: fíxoo impartindo cursos e tamén abrindo unha librería, Xuntanza, en Pontevedra.

Eses esforzos nos últimos anos da ditadura e os incertos da Transición sentarían as bases para que, unha vez que o galego accedeu ao ensino oficial, se puidese dotar de materiais literarios a docentes e alumnado, enchendo o baleiro que ata entón había. María Victoria Moreno contribuíu tamén a este labor non só con textos de creación, senón ademais con manuais académicos para as aulas.

E así foi como chegaron, nesa década dos oitenta, dúas das súas obras máis importantes, Leonardo e os fontaneiros e Anagnórise, esta última, con gran éxito de público e traducións -tamén formou parte da Biblioteca 120 de La Voz-, aínda que ela preferise, persoalmente, a primeira. Foi a mesma década na que empezaron os recoñecementos na forma dos premios nacionais de literatura infantil e xuvenil, que distinguirían en 1986 a Paco Martín e, a partir del, a Xabier P. Docampo, Fina Casalderrey, Agustín Fernández Paz, Ledicia Costas e Antonio Fernández Teijeiro. Malia estes éxitos e o camiño andado, ás veces este tipo de obras considéranse secundarias da «gran» literatura. Unha vez máis, María Victoria Moreno tíñao claro: «Sei escribir para adultos, pero non me interesa escribir para eles».

Un suplemento especial para coñecer mellor á escritora

La Voz entrega este martes un suplemento especial arredor da vida e da obra de María Victoria Moreno. Con portada de David Pintor, na publicación escriben os académicos Xesús Alonso Montero, Fina Casalderrey e Víctor F. Freixanes, ademais de incluír unha entrevista coa tamén académica Marilar Aleixandre, amiga da escritora. Outra conversa nas súas páxinas é coa filla e o viúvo da escritora. Tamén se analiza a súa obra e a súa relación con Pontevedra.

La Voz ofrece a biografía da autora, por Xesús Alonso Montero

Como xa é tradicional, o vindeiro día 17, Día das Letras, La Voz de Galicia ofrece aos seus lectores un libro sobre a figura homenaxeada, dentro da súa xa clásica colección Biblioteca Gallega. Neste caso, trátase da biografía María Victoria Moreno. A proeza da súa vida e da súa literatura, escrita polo académico Xesús Alonso Montero, unha das persoas que mellor coñeceu á autora. O volume poderá conseguirse co xornal do día 17, polo prezo de 1 euro mais o cupón que figura no lombo do diario.