En tempos de crise algunhas hipotecas resultan unha trampa mortal
05 dic 2012 . Actualizado a las 13:27 h.Dá moito que pensar que o termo desafiuzar, que se utiliza para significar a acción de expulsar da súa casa a persoas que non poden pagar ben o prezo do aluguer, ben a débeda que teñen contraída cun banco, signifique na súa primeira acepción o recoñecemento dos médicos da imposibilidade de recuperación da saúde dun enfermo. Estar desafiuzado significa primeiro estar en transo de morte. E esa mesma palabra aplícase ao feito de quedar sen casa por non poder pagar. O fogar é para unha familia o espazo onde vivir. Quedar sen fogar é como quedar sen vida. Esa tráxica relación metafórica está a confirmarse na realidade destes tempos.
A Real Academia Galega define desafiuzar como «Obrigar [a alguén] a abandonar unha propiedade que tomou en arrendo, en particular por orde do xuíz». Xa que logo, o termo diríxese á resolución dun contrato de aluguer. Botar a alguén do piso que ten alugado, iso é no sentido máis estrito desafiuzar. Con todo aplícase tamén á resolución dun contrato de crédito de hipoteca cando o receptor non pode cumprir as condicións establecidas para o pago fraccionado da débeda no calendario determinado. Se non podes pagar ao teu caseiro ou ao teu banco, bótanche de casa e, se non tes onde vivir, teste que buscar a vida.
Cando unha persoa asina cun banco a concesión dun crédito hipotecario, establécense distintas condicións. As máis importantes son tres: a cantidade obxecto do préstamo, o interese que se ha de pagar polo diñeiro prestado e o prazo de devolución. Por exemplo, unha hipoteca de 150.000 euros ao 4 % de interese e a devolver en 30 anos. Conxugando esas tres variables, determínase unha cota que o tenedor da hipoteca ten que pagar cada mes ao banco. Esta cota inclúe o abono dos intereses correspondentes a ese mes xunto á devolución da parte do capital prestado correspondente a ese mes. A esta devolución do capital denomínaselle amortización.
Interese fixo ou variable
Pero a cousa é máis complicada, pois o interese pódese establecer en tipos diferentes. Un é o de tipo fixo. Determínase unha cantidade constante para todo o tempo que dure a amortización. Neste caso, as cotas mensuais son sempre iguais. Outro é o tipo variable. Isto quere dicir que o interese determínase por períodos de tempo, que adoitan ser dun ano. Así que o interese pode ir variando de ano en ano e con el as cotas mensuais.
Para calcular cada ano o interese aplicable, utilízanse os índices de referencia, é dicir, valores establecidos de modo xeral para todos os bancos. O máis usado adoita ser o denominado euríbor, que é o interese establecido polos bancos da Unión Europea que forman parte da eurozona e, xa que logo, o que se utiliza en todos os países que teñen o euro como moeda. O 23 de novembro estaba no 0,581?%, pouco máis de medio euro.
Os bancos préstanse entre si o diñeiro a ese interese, pero non aos seus clientes. A estes engádenlles un incremento. No caso das hipotecas adóitase establecer, como mínimo, un punto por riba do euríbor. Ao longo dos anos, o euríbor pode ir cambiando de valor e iso ten como consecuencia que as cotas mensuais de amortización dun crédito hipotecario de tipo variable poden ir cambiando dun ano ao outro.
Con estas premisas, todo parecía funcionar á perfección durante os anos pasados. Moita xente adquiría as súas vivendas mediante un crédito hipotecario. No caso de hipotecas dun valor medio no mercado saían cotas mensuais moi pouco por encima do custo medio dos pisos de aluguer. Así que parecía merecer a pena complicarse un pouco a vida e deixarlles aos fillos algo de valor, no canto de pasarse a vida pagando un aluguer e ao final non ter nada. Pero non todo podía ser Jauja nun sistema que tamén tiña a súa letra pequena. A hipoteca é un crédito no que o banco esixe como garantía de devolución da cantidade de diñeiro prestada a propia casa para cuxa compra se pedira o crédito. Moitas veces, se a capacidade do cliente para devolver o crédito suscita algunha dúbida no banco, este esíxelle, ademais, un aval, é dicir unha nova garantía ofrecida por un terceiro.