Xela Arias, para estudantes e máis alá

Anxo Rajó, excompañeiro de aula, asina unha biografía con datos e fotos inéditas


vigo / la voz

Ocorre a miúdo que as homenaxes do Día das Letras Galegas requiren de introdución, de contexto. Ampliar a difusión da obra de autores que merecen quedar nas baldas dos lectores de hoxe é un dos labores claves deste festexo. Así, tan vital coma a edición ou reedición dos textos son as súas biografías. Anxo Rajó (Vigo, 1973) foi o encargado de facelo -para o selo Ir Indo- arredor da figura de Xela Arias, con menos tempo do habitual (a pandemia atrasou o nomeamento anual) e coa dificultade engadida de ser unha autora dabondo hermética, unha poeta que non se prodigaba nos medios opinando disto e daquilo, que nin viña a falar do seu libro nin do doutros.

Rajó, licenciado en Filoloxía Galega e Portuguesa pola Universidade de Santiago, ten músculo dabondo para abordar a tarefa que xa fixera na mesma editorial ao debuxar o perfil de Otero Pedrayo. O de Xela Arias tíñao máis preto fisicamente, xa que, como conta -aínda que ela era uns dez anos maior, pois deixara a carreira que logo retomou-, coincidiron nas aulas da Facultade de Filoloxía da Universidade de Vigo e logo tamén nas de Compostela facendo a especialidade, ela de Hispánicas e el de Galego-Portugués.

«Era unha muller moi discreta, naquel tempo eramos como cento e pico en cada clase e ninguén sabía nada de que ela escribía. Pero empezouse a falar. Daquela tiña publicado Tigres coma cabalos e foi entón como a descubrimos», relata. A casualidade de coñecela persoalmente motivou aínda máis ao vigués, que é profesor de lingua e literatura galegas no IES República do Uruguai de Vigo pero segue ligado ao mundo editorial e á investigación.

Ao respecto, no seu currículo ten un dato incontestable: «Cando hai anos ía á Fundación Penzol era o segundo, por detrás de Xesús Alonso Montero, que máis entradas tiña rexistrado alí», apunta Rajó, que foi coordinador de literatura da Enciclopedia Galega Universal e coordinador xeral do Dicionario Enciclopédico Galego Universal.

Na súa biografía sobre Arias, o autor ten en conta o carácter didáctico e o público obxectivo para o que está indicada, os estudantes de secundaria, aínda que é tamén unha excelente ferramenta para iniciarse na andaina vital e literaria da poeta. «No libro fixen unha recreación da súa vida en base aos datos que eu tiña, os que tamén me proporcionou a súa parella, o fotógrafo Xulio Gil, co que teño moita relación a través dos Premios da Crítica, e a grande axuda que recibín dos investigadores da Casa Galega da Cultura, que me facilitaron algúns dos primeiros textos que escribiu nada máis chegar a Vigo, con 9 anos e precisamente sobre a cidade», sinala Rajó.

A obra inclúe tamén unha cronobiografía e varias referencias á súa obra. «Non me meto na crítica porque non son un especialista, pero intento traducir algo do que os críticos teñen sobre ela e sobre o que se poda traballar, porque é densa para rapaces de bacharelato, e para público adulto tampouco é moi doada», recoñece. O autor de Xela Arias, poeta e tradutora engade a esta edición datos e fotografías, «algúns deles inéditos, que me proporcionaron tanto Xulio Gil como o seu fillo Darío, que tamén colaborou comigo», subliña Rajó.

Conoce toda nuestra oferta de newsletters

Hemos creado para ti una selección de contenidos para que los recibas cómodamente en tu correo electrónico. Descubre nuestro nuevo servicio.

Votación
3 votos
Comentarios

Xela Arias, para estudantes e máis alá